winterwhiskyweer

Zaten we vorig jaar met Pasen in tuin of op terras het voorjaar te vieren (dat overigens daarna weer eens vies tegenviel), nu zijn we blij als we niet helemaal gevriesdroogd de warmgestookte woning hebben weten te bereiken. Iedereen is de kou meer dan zat. Het enige voordeel van deze weersomstandigheden is dat je extra lang van de echte winterwhisky’s kunt genieten. Ik heb de laatste tijd een paar mooie van dat type aan m’n collectie kunnen toevoegen. Wat dat betreft kan ik nog wel enkele weken koude trotseren. Naast bijvoorbeeld de Uigeadail en de A’bunadh die al in m’n kast stonden, heb ik vorige week een heel fraaie Laphroaig op de kop getikt: de 13y refill butt (60,1%) van Van Wees’ The Ultimate Whisky Company. Alleen de neus van deze is al, eh…hartverwarmend! De smaak en de afdronk zijn van eenzelfde hoog niveau. Met deze dram smelt je ijsbergen! Hij staat ook niet voor niets op 11 in de top 25 van de whiskybase-shop, bijvoorbeeld.
Ik ben helemaal geen kenner van Ierse whiskey. Een goeie recensie van de nieuwe Connemara Peated Cask strength (58,6%) deed me dan toch maar eens zo’n paddy aanschaffen. En dat viel beslist niet tegen! Stevig, vol en prima in balans. Echt een dram om van te genieten in je natuurstenen huisje op de rand van de kliffen, terwijl de onstuimige, ijskoude Atlantische wind de ramen doet rammelen.
En toch en toch en toch….wordt het verlangen naar de eerste keer dat ik weer op het terras kan zitten met bijvoorbeeld die Auchentoshan van Commitment to Malt , of die gekke groene Glen Garioch van Kintra in de hand met de dag groter!

Time & Taste

Tijd kan op verschillende manieren invloed hebben op de smaak van whisky. En dan heb ik het niet eens over de tijd dat het spul op het vat ligt te rijpen. Nee, ik bedoel bijvoorbeeld hoe tijd de waardering van whisky’s in een tasting kan beïnvloeden.
Ik ben hier eens over gaan nadenken naar aanleiding van de laatste Archives-proeverij. En ik ben tot de conclusie gekomen (en daar zal ik vast de eerste niet mee zijn) dat de schenkvolgorde, dus het verschil in duur waarmee de whisky’s op tafel staan behoorlijk veel invloed heeft op de waardering. Om concreet te zijn:
de eerste dram die bij die proeverij op tafel kwam, dus die het langst z’n dampen kon staan afgeven, was een MacDuff. De eerste tijd was de indruk eigenlijk alleen maar positief: prettig drinkbaar, lekker fruitige geur. Door de proeverij heen kwam er echter steeds meer zwavel in die geur door. Aanvankelijk nog wel interessant, maar aan het eind van de avond echt niet lekker meer, naar mijn smaak.
Nummer 2, een Ardmore, daarentegen bleef de hele avond (iets korter dus dan nr. 1) overeind met steeds wisselende geuren en smaakaccenten. Indrukwekkend. Voor mij uiteindelijk daardoor de topper van de avond.  Maar hij kreeg wel meer kans dan bijvoorbeeld de een na laatste, de Glen Scotia. Heel interessant, maar deze dram kreeg maar een kwartier om zich te ontplooien. Misschien was ik van deze dram net zo onder de indruk geweest als van de Ardmore als hij ook net zo lang op tafel had gestaan. Wie zal het zeggen. Van de 30 jaar oude Caol Ila die als laatste op tafel kwam, kan ik inmiddels wel zeggen dat die zich over tijd op tafel ook prachtig ontwikkelt, maar dat komt omdat ik er toch maar een fles van heb aangeschaft. Door z’n korte verblijf op tafel tijdens de tasting kwam hij toen niet als beste uit de bus (wat-ie overigens wel is). Toch lastig. En misschien is het een idee om bij een proeverij alle drams aan het begin al uit te schenken, maar allemaal tegelijk proeven zal nooit gaan, dus eerlijk zal het nooit worden.

Een tweede manier waarop ‘time’ de ‘taste’ beïnvloedt heeft meer te maken met de drinker dan met de drank. Ik heb dit ook al eens eerder aangestipt: de ene dag loop je helemaal weg met een bepaalde dram, en de andere dag vraag je je af wat je er nou zo bijzonder aan vond. Hier heeft de tijd dus invloed op je geur- en smaakbeleving, en volgens mij valt daar niks aan te doen. En de vraag is of je dat zou willen, want zo nam ik laatst weer eens een slokje van de Archives Glen Garioch (ik drink ook wel spul van andere labels, by the way) en waar ik die eerder al erg smakelijk vond, vond ik hem nu ineens superlekker, topklasse! Moet ik maar niet te veel bij stilstaan, en nemen zoals het is...

Archives, bekend en verrassend

Afgelopen dinsdag was er weer eens een door de Whiskybase-shop georganiseerde proeverij (of 'tasting' als je in Britse sferen wilt blijven) in Restaurant Branco, Zwaanshals. Rotterdam dus.
Helemaal gewijd aan de 6 'brands' sterke Third release van het eigen (Whiskybase)label Archives. (Ik overweeg nu om maar helemaal op het Engels over te stappen…maar ach, m'n Nederlands is toch beter).
Van eerdere Archivesreleases had ik al de Ledaig, de Glen Garioch, de Highland Park en de Littlemill '89 aangeschaft, en van deze Third staat de Imperial in m'n whiskykastje. Zeer gewaardeerd, allemaal.
Een week of wat geleden had ik in de whiskywinkel van Whiskybasers Menno en Cees-Jan al mogen proeven van de Glenrothes (ook een Third release botteling). Eigenlijk wist ik het toen al wel: ter afsluiting van de Archives-proeverij zou ik een flesje van dat spul meenemen…

En dan is het dinsdagavond en begint de proeverij. Een enthousiast en behoorlijk whiskykundig gezelschap (nee, nee, niet alleen mannen…) buigt zich over de achtereenvolgens uitgeserveerde drams. Smaken verschillen, en zo vindt de een de ene, en de andere de andere botteling de lekkerste. Zo gaat dat natuurlijk. En voor de Islay-liefhebbers (ik ben er een) was het misschien een aanvankelijke teleurstelling dat er geen enkele dram, zelfs geen unpeated, van dat eiland op tafel kwam. Maar wat er wel voor de neuzen werd gezet, deed wat mij betreft Islay voor even vergeten. En aan het begin kregen we meteen te horen dat de Littlemill inmiddels was uitverkocht. Dus dát drammetje zou sowieso uniek zijn vanavond.

Mijn beproevingen

En dan nu een niet chronologische recensie van het gebodene. Met een verrassende conclusie.

• Laat ik beginnen met de Imperial. Ik had  'm al in huis, en zeer tot genoegen. Ik waardeerde 'm al eerder met 88.
• En dan die Littlemill maar. Bij de 89'er die ik thuis heb staan ruik ik niet wat ik bij deze 88'er wel degelijk ruik: motorolie, benzine…en nog stevig ook! Heel interessant en met alles wat er na die garageluchten nog doorkomt ook heel complex. En lekker! Maar goed, dit zal de laatste en enige Littlemill 88 Arc-dram zijn geweest die ik ooit proefde.
• De Longmorn kwam er voor mij niet zo uit. Nou ben ik geen heel subtiele proever (Islay-liefhebber immers!), dus dat kan best daaraan liggen. Ik heb er geen bijzondere herinneringen aan. Niet vies, maar ook niet opvallend lekker.
• Met de Tomintoul komen we bij de prijzigste van het stel. En ja, hij is zeker een topper. Complex, volwassen,mooie ontwikkeling en goed in balans. Met z'n 42,4% voor mij (weinig subtiele smaak, zoals gezegd) toch wat aan de lichte kant. Al bij al zou ik er geen € 160 voor neerleggen, maar ik kan me voorstellen dat er anderen zijn die dat graag zouden doen.
• Nu iets vreemds: bij een eerder sampletje van de Glenrothes was ik meteen enthousiast. Dat zou m'n volgende Archives-flesje worden…maar dat werd hij niet. Tijdens de sessie van zeg anderhalf uur waarbij deze als eerste op tafel kwam, werd het aroma eerst steeds 'maritiemer', zoals een medeproever het beschreef (dat ging voor mij van ziltig naar verse mosselen, naar rottend zeewier, en dat dan in overheersende mate), om daarna bijna volledig te verdwijnen. Deze vreemde neus deed de smaak geen goed. Wat een wereld van verschil met die sample van een paar weken eerder! Ik begrijp er nog niet veel van...
• Jammer, maar dan was er de positieve verrassing in de vorm van de Isle of Jura. Mijn beperkte ervaring met Jura had me vooraf enigszins sceptisch gestemd jegens deze botteling. Heel nieuwsgierig was ik er niet naar. Maar by Jove, wat een ontzettend lekkere en door de tijd steeds maar weer positief verrassende dram! Zo'n beetje om de paar minuten loste de Jura een ander, geraffineerd aroma; de smaak liep hieraan parallel, en de afdronk deed enthousiast mee. De Glenrothes was op slag vergeten, en het was dan ook de Isle of Jura van Archives die ik die avond in mijn fietstas naar huis voerde (en ook nog een Millstone 100 Rye -50%- waarover ik inmiddels ook erg enthousiast ben, maar dit terzijde).

Niet bij te houden

Dan ben je weer eens jarig geweest, en dan is het allemaal nauwelijks meer bij te houden, zeker als je, zoals ik, het bij 1 hooguit 2 drammetjes per dag houdt. En als dan ook nog eens Whiskybase.com met z'n derde Archives-release komt, waarvan ik er in alle bescheidenheid voorlopig dan maar eentje heb aangeschaft, dan kom je tijd te kort. Na m'n verjaardag heb ik tot en met nu dus de taak om:

• het boek De chemie van Schotse Maltwhisky (Robin Brilleman) te lezen. Zeer interessant en verhelderend. Als je dit boek uit hebt, weet je alles over hoe ze whisky maken, en alles over de aroma's en de smaken van single malts. Ik heb het bijna uit. (klik hier voor de website van het Whisky Informatie Centrum Nederland);
• de volgende drams te proeven en/of in te boeken: Archives Ledaig, Glen Garioch, Littlemill en Imperial; Aberlour A'bunadh #39; Whiskybrokers Blair Athol 22;  Glenfarclas 105. Of je een emmer leeggooit. Ik ben nog niet uitgeproefd, maar de Archives Littlemill krijgt al 92 punten.

een tijdrovende, maar mooie taak

Proefproblemen

Van sommige whisky's vind ik het best lastig te zeggen wat ik er van vind. Lekker of juist niet? Nemen of juist niet?…Dat is bijvoorbeeld het geval met de 1983 Dailuaine van Archives, First release. Ik heb na 2 geheel kosteloos ter beschikking gestelde sampleflesjes nog geen goed oordeel over deze 28 jaar oude malt. Als ik zo de scores op whiskybase.com bekijk en de tasting notes, dan ligt dat duidelijk aan mij. Deze Dailuaine (spr. uit: deelJOE-an) komt er echt goed uit. Met de smaak is blijkbaar niks mis.
Maar ik proef het niet. Wat ik proef is eikenhout, en niet veel meer.
Ik ben waarschijnlijk niet zo'n heel subtiele proever. Al eerder merkte ik dat ik sommige whisky's pas na de 6e of 7e slok op waarde kan schatten. Of ook de ene dag wel en de andere dag niet.

de 2 proefflesjes

Misschien mis ik iets heel fijns door deze Archives niet te kopen, maar ik vind € 85 net te veel om een gok te wagen. En met de Ledaig en de Glen Garioch uit de First release-serie van Archives heb ik in ieder geval al wel 2 schoten in de roos in huis gehaald. Prima whisky's allebei! En dat proefde ik dan wel weer aan de samples af….Ik begrijp gewoon niet hoe mijn smaak werkt!

eerste gedram

Nou, daar is-t-ie dan, m'n eerste Singelwhisky-blog. Eerst maar eens afwachten hoe het er straks uitziet voor ik echt loos ga, maar dan toch een eerste recensie: Het gaat om de Glen Garioch (spr.uit Geery) 1990 van Archives (serie First Release). Op 't vat op 28-12-1990 en op de fles op 5-1-2012 (267 flessen in totaal). Dit is mijn neus-en-smaak beleving:
Neus: appel en een beetje peer; mout; fris
Smaak:  appel; fruitig; brood; vanaf het 5e nipje proefde ik iets van gerookte paling; zoetig; olieachtig; vol mondgevoel
Afdronk: fruit; zoetig en mout; medium lang tot lang
Algemeen: behoorlijk complex, heel goed in balans; erg goed!

Het is dan ook de Singelwhisky van de maand januari 2012

ga naar de whiskybase.com-shop voor  verdere info