Leerzame kerkgang

Elke keer leer ik weer van alles tijdens  zo’n festivalbezoek. Zoals zaterdagmiddag 16 november, op het International Whiskyfestival Den Haag. Dat Port Askaig wel een nieuwe naam in Islaywhisky is, maar geen nieuwe distilleerderij. Port Askaig is gewoon Caol Ila, maar gebotteld door Speciality Drinks Ltd. En dat levert naar ik begrijp mooie flessen op tegen een vaak redelijke prijs. Moet ik in de gaten houden.
En wat ik ook in de gaten moet houden: Glentauchers. Die komen eigenlijk niet met eigen bottelingen op de markt, zo’n beetje alles gaat in diverse blends. Maar via onafhankelijke bottelaars ontsnapt er wel eens een vat. M’n eerste Glentauchers (dat was dit jaar), een botteling van Commitment to Malt, beviel me uitstekend. En gisteren proefde ik er een van Archives (net als CtM een Nederlandse bottelaar) en weer was ik blij verrast, helemaal toen ik de prijs vernam (ongeveer € 45); en er was er eentje van Signatory, met 5 dram toeslag,…zeer goed!
Heel verrassend in positieve zin was ook een Aberlour uit de IB-serie The Golden Cask. Nu eens geen gesherryde productie. En zo proefde ik volgens mij hoe Aberlour echt smaakt, en begrijp ik niet waarom ze zo’n beetje hun hele productie op sherryvaten te rijpen leggen.
Leerzaam was ook de dram new spirit die ik proefde (69,8%, dat is zo’n beetje het hoogste waarmee malt whisky uit de ketel kan komen). Ik had wel eens eerder een new spirit gedronken, maar pas nu besefte ik dat whisky anderhalve eeuw geleden zo werd gedronken, en dat je zo heel goed kunt proeven wat ‘het hout’ voor invloed heeft. En dat je flink moet oppassen bij dit soort alcoholpercentages.
Maar wat ik zeker ook heb geleerd is dat je smaak steeds verwender wordt, hoe langer je in de whiskywereld rondloopt. Kon ik mijn eerste IWF’s nog makkelijk rondkomen met 10 extra drams, en kon ik nog wel aan behoorlijk wat standaardbottelingen plezier beleven, nu wist ik met gemak 40 extra drams te besteden en blijkt mijn interesse in het standaardwerk ernstig verflauwd. Natuurlijk is de gemiddelde whiskyprijs flink gestegen de laatste jaren, maar dat was zeker niet de enige oorzaak van mijn fors verhoogde dramuitgaven.
En buiten het leren waren de rondjes door de kerk ook gewoon weer aangenaam. Met de gebruikelijke verbazing over de uitdossing van sommigen (dat je bij een non-whiskykraam een Schotse baret met oranje clownshaar eraan kunt kopen, is voor een enkeling genoeg om dat ook te doen en het ding meteen op te zetten. Bijvoorbeeld). En met de gebruikelijke ergernisjes over die bezoekers die met hun groepje doodleuk de doorgang belemmeren door pontificaal in het gangpad hun drammetjes te gaan staan bediscussiëren, of wat dan ook. 
Met de twee festivalbottelingen onder de arm verliet ik dan ook met voldoening het zoetig-moutig ruikende godshuis.

Even bijwerken

Ja, als je dan een whiskyblog hebt, dan moet je d'r ook zo nu en dan eens wat opzetten, om het echt wat te laten lijken. En een logisch onderwerp is dan bijvoorbeeld de bespreking van door de blogger geproefde whisky's. Wat dat betreft heb ik best wat bij te werken. Ik laat hieronder, net als de grote whiskyproevers, maar eens een en ander de revue passeren; een greep uit wat ik de laatste maanden m'n kast in heb gesleept.


Glen Keith, IB Kintra, 19y  bourbon hogshead - 53,8%
geur: vol, fruitig, zoet-kruidig.
smaak: opvallend zoet (voor een non-sherried whisky), fruitig, pure chocola, olieachtig mondgevoel. Mondvullend.
afdronk: lang, pittig zoet.
Blijft goed in balans, terwijl geur en smaak zich in het glas blijven ontwikkelen. Topper.
90

Ardmore, IB Archives, 20y barrel - 48,6%
neus: rijk, ontwikkelt zich van begin tot eind met om de 5 minuten andere accenten: fruitig, moutig, turf.
smaak: complex, zich ook steeds ontwikkelend en steeds in balans: citrus en zoetig, vanille, tonen van turf. Het mondgevoel is olieachtig, vettig en vullend.
afdronk: lang en aangenaam.
Als iemand vraagt wat er dan zo lekker aan whisky is, kun je hem deze Ardmore laten proeven. Dan weet die persoon het.
90

Ardmore, OB, Traditional Cask - 46%
Neus: iets droog, maar soepel, turf bescheiden maar duidelijk aanwezig.
smaak: vanille uit het hout met romige turf, waardoorheen zich zoetig fruit ontwikkelt. Moutig. Vol mondgevoel en prettige behoorlijk lange afdronk.
M'n tweede Ardmore is ook weer  zo’n mooi in het glas in balans blijvende whisky. De turf is een vanzelfsprekend onderdeel, geen gimmick.
87

Caol Ila, IB Archives, 30y, hogshead - 51,2%
neus: enorm fruitig met turf en een zilt accent.
smaak: een rijpe complexheid (sorry dat ik het zo zeg) waarin om de zoveel minuten nieuwe smaken naar boven komen, van allerlei soorten fruit tot honing, met rood fruit in the lead op een achtergrond van milde Caol Ila-turf. Olieachtig in de mond.
Dit is ook weer zo’n whisky die de hele tijd in het glas perfect in balans blijft.
afdronk: het geproefde blijft allemaal prettig lang hangen. Verbazend overigens dat deze 30 jaar oude whisky toch nog een dikke 51% alcohol bevat. Het moet een uitzonderlijk goed bourbonvat geweest zijn, waar deze Caol Ila uit is gekomen.
91

Caol Ila, IB Gordon & MacPhail, 13y, refill sherry, Asta Morris - 50%
neus: fruitig, zoet en lichte turf; prikkelend maar ik kan daar verder niet echt de vinger op leggen.
smaak: allerlei fruit door en na elkaar op een achtergrond van Islay-turf en -ziltheid. Vleugjes bitterzoete kruiden.
Door de hele smaakontwikkeling heen zit het sherry-zoet, maar (gelukkig!) niet overheersend. Een mooie balans.
De afdronk verlengt het plezier van elke slok op gepaste wijze.
89

Fettercairn, IB Van Wees,16 y bourbon hogshead - 46%
Interessante combinatie van scherp en zoet, zowel in de neus als in de mond. Ik meen snoep (Engels drop?) te proeven. En ook zit er een toon in die ik hoorde omschrijven als Zwitserse kaas. Mmm,ja, klopt wel. Licht en toch vol. Prettige, medium afdronk. Mooie prijs-kwaliteitverhouding voor een 'eigenzinnige' whisky.
85

Glencadam, OB,12y Portwood Finish - 46%
Het zou volgens de slijter bij deze whisky om een specifiek aardbeiensmaakje gaan. Dat proef ik niet zo.. Je moet het spul wel even de tijd geven (de eerste nipjes maakten weinig indruk), maar de smaak wordt over tijd best wel vol, en uiteindelijk eindigt het in een goed uitgebalanceerde combinatie van een mooie highland en port.
83

Port Charlotte, OB, The Peat Project - 46%
Was ik erg onder de indruk van de PC8, deze PC Peat Project valt me toch wat tegen. Ik schonk een drammetje in en ging er eens voor zitten, zo van 'kom maar op!'. Maar het kwam niet. Zeker niet vies, laat daarover geen misverstand bestaan, en misschien wel veelbelovend…'Had het nog een jaartje of twee in het vat gelaten', was mijn gedachte.
85

Time & Taste

Tijd kan op verschillende manieren invloed hebben op de smaak van whisky. En dan heb ik het niet eens over de tijd dat het spul op het vat ligt te rijpen. Nee, ik bedoel bijvoorbeeld hoe tijd de waardering van whisky’s in een tasting kan beïnvloeden.
Ik ben hier eens over gaan nadenken naar aanleiding van de laatste Archives-proeverij. En ik ben tot de conclusie gekomen (en daar zal ik vast de eerste niet mee zijn) dat de schenkvolgorde, dus het verschil in duur waarmee de whisky’s op tafel staan behoorlijk veel invloed heeft op de waardering. Om concreet te zijn:
de eerste dram die bij die proeverij op tafel kwam, dus die het langst z’n dampen kon staan afgeven, was een MacDuff. De eerste tijd was de indruk eigenlijk alleen maar positief: prettig drinkbaar, lekker fruitige geur. Door de proeverij heen kwam er echter steeds meer zwavel in die geur door. Aanvankelijk nog wel interessant, maar aan het eind van de avond echt niet lekker meer, naar mijn smaak.
Nummer 2, een Ardmore, daarentegen bleef de hele avond (iets korter dus dan nr. 1) overeind met steeds wisselende geuren en smaakaccenten. Indrukwekkend. Voor mij uiteindelijk daardoor de topper van de avond.  Maar hij kreeg wel meer kans dan bijvoorbeeld de een na laatste, de Glen Scotia. Heel interessant, maar deze dram kreeg maar een kwartier om zich te ontplooien. Misschien was ik van deze dram net zo onder de indruk geweest als van de Ardmore als hij ook net zo lang op tafel had gestaan. Wie zal het zeggen. Van de 30 jaar oude Caol Ila die als laatste op tafel kwam, kan ik inmiddels wel zeggen dat die zich over tijd op tafel ook prachtig ontwikkelt, maar dat komt omdat ik er toch maar een fles van heb aangeschaft. Door z’n korte verblijf op tafel tijdens de tasting kwam hij toen niet als beste uit de bus (wat-ie overigens wel is). Toch lastig. En misschien is het een idee om bij een proeverij alle drams aan het begin al uit te schenken, maar allemaal tegelijk proeven zal nooit gaan, dus eerlijk zal het nooit worden.

Een tweede manier waarop ‘time’ de ‘taste’ beïnvloedt heeft meer te maken met de drinker dan met de drank. Ik heb dit ook al eens eerder aangestipt: de ene dag loop je helemaal weg met een bepaalde dram, en de andere dag vraag je je af wat je er nou zo bijzonder aan vond. Hier heeft de tijd dus invloed op je geur- en smaakbeleving, en volgens mij valt daar niks aan te doen. En de vraag is of je dat zou willen, want zo nam ik laatst weer eens een slokje van de Archives Glen Garioch (ik drink ook wel spul van andere labels, by the way) en waar ik die eerder al erg smakelijk vond, vond ik hem nu ineens superlekker, topklasse! Moet ik maar niet te veel bij stilstaan, en nemen zoals het is...

Van Islay-proeverij thuiskomen met Breton

Afgelopen woensdag, 4 april, was het zover: m'n tweede proeverij van Whiskybase.com Weer in restaurant Branco Zwaanshals en nu in het teken van Islay (yes!). Op de fiets, onderweg naar de (of is 't 'het'?) Zwaanshals, verkneukelde ik me over wat ik zou gaan proeven (die bijna mythologische Port Ellen bijvoorbeeld) en over het flesje dat ik na afloop zou aanschaffen. Dat stond nog open (wat 't zou worden dan, niet dat flesje), maar een toepasselijke Islay, dat lag toch wel voor de hand.

De door Cees-Jan en Menno weer enthousiast gepresenteerde proeverij was een succes. Ik geloof dat alle ongeveer 20 gasten, van whiskybeginner tot gevorderde drammer, een prima avondje hadden. De mooie selectie van 6 Islay's droeg daar goed aan bij.
(kijk voor de proeflijst hier). Aan het eind van de proeverij liep ik als eerste met Menno naar de overkant om in de winkel af te rekenen. Ik dubde of het de gesherryde Caol Ila of de stiekeme Port Charlotte zou worden, beide zojuist geproefd en beide rond de € 100, die ik als trofee mee naar huis zou nemen. Een beetje napratend in de winkel kwamen we in gesprek over de nieuwe aanwinsten van Whiskybase. En daarmee op een Franse, of beter, Bretonse whisky die al zeer goede recensies had gekregen: de Kornog van Glann Ar Mor. Nog geen € 60. Waarom nou precies weet ik niet, maar ineens moest die het voor me worden! En dus was het de Bretonse Kornog die even later in m'n fietstas verdween. Was dit een goeie keus….?

Glann ar Mor, Kornog
geturfd, 46%