Jong en oud in de whiskyclub

Toeval of niet, in de eerste serie bottelingen van de Rotterdamse Whiskyclub (Commitment to Malt) zit het jongste merk van Schotse single malts, Arran (Island), en een van de oudste merken, Ben Nevis (Highland).
En nou denk ik dat ik dat kan proeven....dat verschil in leeftijd van het merk.
Het gaat bij allebei de flessen om 12 jaar oude, op bourbon hogshead gerijpte single malts van 46%. Dus prima vergelijkbaar.
Begin ik met de Arran. Eerste indruk is een 'typische' zomerwhisky…fris en fruitig, misschien een beetje scherp. De afdronk is niet overdreven lang. Nou ben ik geen grote detailproever, kan nog wel eens een nuance missen, maar bij deze Arran proef ik dat er meer in zit; ik krijg het er alleen niet echt uit. Misschien is het alleen de belofte van complexiteit die ik proef en moeten we nog een jaar of wat wachten tot de Arran Distillery (opgericht in 1995) echt volwassen is geworden?
Tot volle wasdom is in ieder geval Ben Nevis al gekomen. Althans, dat meen ik uit de eerste drams die ik nu van dit merk heb geproefd te mogen opmaken: een volle, ronde neus en smaak. Zoetig. Het hout komt mooi naar voren, met alle eikentonen die daar bij horen; lange, prettige afdronk. Een soort modelwhisky die door lange ervaring (Ben Nevis stamt uit 1825!) een robuust evenwicht heeft gevonden. Een whisky die je iemand die nog nooit een single malt heeft gedronken ter kennismaking zou voorzetten. Maar daartegenover staat dan, vind ik, dat in ieder geval deze Ben Nevis niet echt iets bijzonders heeft. Iets meer karakter had voor mij wel gemogen.

Mijn rapportcijfers, voor wat ze waard zijn: Arran 82, Ben Nevis 84.

heel aardige whisky's, maar misschien iets meer karakter...?

Proeven en leren...

Gisteravond aangezeten bij een proeverij van whiskybase-shop in Rotterdam. 't Was in het van tv voor sommigen vast wel bekende restaurant Branco Zwaanshals, recht tegenover de whiskywinkel. Een interessante proeverij, die mij onder meer leerde dat ik voor 40%-ers eigenlijk al te veel verwend ben. Dat ik aan het eind van de proeverij a.h.w. m'n neus ophaalde voor een Highland Park 12 waarmee de proeverij begon, doet wat dat betreft het ergste vrezen. Wie benieuwd is naar de proeflijst van gisteren en mijn aantekeningen daarbij verwijs ik naar de proeverijenpagina van Singelwhisky.
Tussen al het gesnuif en genip door wisten Menno en Cees-Jan van Whiskybase heel veel te vertellen over de betrokken whisky's, hun distilleerders en bottelaars, over het wereldje van onafhankelijke bottelaars, het distilleren en lageren van whisky in het algemeen, over Van Wees en het in de Rotterdamse haven gezonken schip met whisky (of is er nou 2x een lading whisky in die haven terechtgekomen?), het verschil tussen vaten van oud en van nieuw hout, dat de OB's zo'n beetje allemaal hun standaardalcoholpercentage aan het verhogen zijn, en waarom je whisky van 40% eigenlijk niet moet verdunnen, ook niet met een paar druppels. Want dan is het geen whisky meer...(als u de regels kent begrijpt u waarom). Prima proeverij, wat mij betreft. En ja, dan volgt de afrekening. En dat is voor de handigheid in de whiskywinkel zelf...Ik ben dus naar huis gegaan met in mijn fietstas een fles Cragganmore van Edition Spirits waar ik eigenlijk al een beetje mijn zinnen op had gezet bij mijn laatste bezoek aan de whiskywinkel.

de fles die gisteren in m'n fietstas zat

Proefproblemen

Van sommige whisky's vind ik het best lastig te zeggen wat ik er van vind. Lekker of juist niet? Nemen of juist niet?…Dat is bijvoorbeeld het geval met de 1983 Dailuaine van Archives, First release. Ik heb na 2 geheel kosteloos ter beschikking gestelde sampleflesjes nog geen goed oordeel over deze 28 jaar oude malt. Als ik zo de scores op whiskybase.com bekijk en de tasting notes, dan ligt dat duidelijk aan mij. Deze Dailuaine (spr. uit: deelJOE-an) komt er echt goed uit. Met de smaak is blijkbaar niks mis.
Maar ik proef het niet. Wat ik proef is eikenhout, en niet veel meer.
Ik ben waarschijnlijk niet zo'n heel subtiele proever. Al eerder merkte ik dat ik sommige whisky's pas na de 6e of 7e slok op waarde kan schatten. Of ook de ene dag wel en de andere dag niet.

de 2 proefflesjes

Misschien mis ik iets heel fijns door deze Archives niet te kopen, maar ik vind € 85 net te veel om een gok te wagen. En met de Ledaig en de Glen Garioch uit de First release-serie van Archives heb ik in ieder geval al wel 2 schoten in de roos in huis gehaald. Prima whisky's allebei! En dat proefde ik dan wel weer aan de samples af….Ik begrijp gewoon niet hoe mijn smaak werkt!

Aangename kennismaking

Tamdhu kende ik nog niet bewust. Vorige week voor het eerst een fles van deze speyside aangeschaft op voorspraak van Menno van de whiskybase.com-shop in Rotterdam. Een onafhankelijke botteling uit de The Ultimate-serie van Van Wees, voor een zeer schappelijke € 40. Deze Tamdhu heeft 7 jaar op een sherryvat gelegen. Een relatief jong drankje dus. Dit zijn mijn ervaringen:

Komt algemeen als een prettige dram over. In de neus zit iets frissig zoets. De smaak, althans de basis ervan, herken ik inderdaad van de Famous Grouse waar Tamdhu een voornaam ingrediënt van is. En waar het meeste van deze malt ook naartoe gaat. Vol, mout, meer toffee dan koffie (koffie genoemd in recensie van Van Zuylen) als je 't mij vraagt, en abrikoos; fruitig, maar behoorlijk volwassen voor zo'n jonge whisky. In de lange afdronk komt alles nog eens terug ook.

Ik heb zo eens rondgesnuffeld, maar Tamdhu is geen algemeen besproken merk. Weinig recensies. Ten onrechte, als ik op deze botteling van Van Wees mag afgaan.

voor verdere info (verkrijgbaarheid bijvoorbeeld) klik hier

Waar gaat het eigenlijk over?

Of liever, wat is whisky nou precies? Dat vroeg ik me af toen ik net m'n eerste Singelwhiskyblog op 't net had gezet. Dus maar even neuzen...met dit als resultaat. Het gaat hier wel over Schotse whisky, maar omdat whisky nu eenmaal van Schotse origine is, lijkt me dat een goed uitgangspunt.

De juridische definitie van  'scotch whisky' is te vinden in de Scotch Whisky Act van 1988 die vastlegt dat whisky een alcoholische drank is die

A. wordt bereid door het destilleren van een graanpap die

• versuikerd is door 'diastase' (vermouten) van het zetmeel in die granen, met of zonder  andere natuurlijke enzymen, en
• met gist is gefermenteerd,

tot een alcoholgehalte van minder dan 94,8 volumeprocent zodat het destillaat een aroma en smaak heeft die is afgeleid van de gebruikte grondstof, en

B. ten minste drie jaar (3 jaar en 1 dag) is gerijpt in eikenhouten vaten met een inhoud van maximaal 700 liter, en

C. geen andere toevoegingen heeft dan water en eventueel karamel als kleurstof; en

D. een minimum alcoholpercentage heeft van 40.

En dan zegt de Schotse Whiskywet ook nog dat er in Schotland alleen Schotse whisky mag worden geproduceerd. Okee….

Over het soort graan zegt de whiskywet niks, dus alle graan is goed. Nou zijn naar mijn weten alle Schotse single malt whisky's gemaakt van gerst (ook de grondstof voor bier).
Ook maken ze in Schotland whisky van tarwe (grain), maar dit is in het algemeen, door de productiewijze, een vlakker en eenvormiger product dan de maltwhisky. Het wordt voornamelijk gebruikt om mengsels van maltwhisky's mee aan te lengen, en zo te komen tot de blended whisky's.
Overigens hoef je niet automatisch je neus op te halen voor alle grainwhisky's: ik heb verleden jaar een Port Dundas grainwhisky van Duncan Taylor geproefd die zich heel goed met top-malts kan meten.
Amerikaanse whisky's (de bourbons bijvoorbeeld) zijn vaak op basis van rogge. Soms met maïs. Een lekkere roggewhisky komt bijvoorbeeld uit de distilleerderij van Zuidam. Jawel, Nederlands!

eerste gedram

Nou, daar is-t-ie dan, m'n eerste Singelwhisky-blog. Eerst maar eens afwachten hoe het er straks uitziet voor ik echt loos ga, maar dan toch een eerste recensie: Het gaat om de Glen Garioch (spr.uit Geery) 1990 van Archives (serie First Release). Op 't vat op 28-12-1990 en op de fles op 5-1-2012 (267 flessen in totaal). Dit is mijn neus-en-smaak beleving:
Neus: appel en een beetje peer; mout; fris
Smaak:  appel; fruitig; brood; vanaf het 5e nipje proefde ik iets van gerookte paling; zoetig; olieachtig; vol mondgevoel
Afdronk: fruit; zoetig en mout; medium lang tot lang
Algemeen: behoorlijk complex, heel goed in balans; erg goed!

Het is dan ook de Singelwhisky van de maand januari 2012

ga naar de whiskybase.com-shop voor  verdere info